http://www.badbadakmedia.com

یلدا یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های ایران باستان است که همه اقوام فارسی زبان از جمله ایرانی، افغان، تاجیک و ازبک آن را جشن می‌گیرند.

یلدا را از غروب آفتاب آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب اولین روز زمستان به جشن و شب ‌نشینی می‌گذرانند، یلدا از واژه سریانی به معنای زایش گرفته شده است و به این مناسبت شب چله نام گرفته است که چهل روز اول زمستان را «چله بزرگ» و بیست روز پایانی آن را «چله کوچک» » می‌نامند.

طولانی‌ترین شب سال را هم‌چنین شب میلاد خدای خورشید هم می‌دانند. در روایت‌های مختلفی در این شب مهر و یا میترا به جهان باز می‌گردد. 

برخی هم بر این باورند در شب یلدا، پیامبری زاده شده است که او را دو دلفین از آب بیرون می‌آورند. 

در همه روایات شب یلدا، شب تولد مهر است و این شب از بازمانده آداب مهر پرستی است که در شرق مدیترانه به طور وسیعی رایج بوده است و آثارش در معابد مهری باقیمانده در پالمیرا در اردن دیده می‌شود.

به همین دلیل در این شب و برای جشن گرفتن میلاد مهر و نور سفره‌ای برپا می‌شود که با انواع خشکبار و انار و هندوانه تزئین می‌شود.

در جمع همه این فرهنگ‌ها و جشن‌ها به جا مانده از آئین مهر باستانو گره خورده با زندگی ایرانیان است.