iranianshistoryonthisday

در پي چند شكست نظامي روم از ايران و قتل دو امپراتور اين كشور كه با ايران وارد جنگ شده بودند، Marcus A. Probus ماركوس پروبوس (232 - 282 میلادی) و از سال 276 امپراتور روم و درگیر بپاخیزی طوایف ژرمن (گُت ها، آلمان ها، فرانک های شمالی و ...)، در مارس 280 و به مناسبت نوروز ایرانیان به بهرام دوم شاه ساساني ايران که او نیز در 276 میلادی بر جای پدر نشسته بود پيشنهاد امضاي يك پيمان صلح داد كه بهرام به سبب مشكلاتي كه در خاور ايرانزمین (سیستان بزرگتر و اینک به صورت چند ایالت جنوبی و جنوب غربی افغانستان و گوشه ای از یک استان ایران) داشت و به علاوه، درگیری و اختلاف نظر با بزرگان کشور، 26 اپريل این سال (سال 280 ميلادي) اين پيشنهاد را در اصل پذيرفت، اما قراردادي امضاء نشد. سه سال بعد هم پروبوس در يك توطئه نظامی که طراح آن «مارکوس کاروس Marcus Carus» فرمانده گارد امپراتوری معروف به «گاردِ پراتوریان Praetorian Guard» بود به قتل رسيد و «كاروس» خودرا امپراتور موقت خواند.
    كاروس که خبرداشت ارتش ایران گرفتار مسئله سیستان است و راهی طولانی در پیش دارد تا برای دفاع، خودرا به غرب دجله برساند و نیز براي اينكه توجه سناي روم را به تاييد خود جلب كند به ايران لشكر كشيد و بهرام دوم را غافلگير كرد که انتظار چنين حمله اي را نداشت. كاروس پس از تصرف سلوکیه و عبور از فرات، تا تيسفون پيش آمد كه در اينجا به مرگ ناگهاني از اين دنيا رفت. درباره مرگ او که تنها حدود یک سال اقتدار داشت، هر مورّخ علتی به دست داده است ازجمله مرگ بر اثر جراحت ناشی از اصابت تیر یک سرباز ایرانی، مرگ بر اثر اصابت آذرخش ناشی از توفان، مرگ براثر بیماری و ....
     با اين تجربه، از آن پس بهرام دوم، ديگر به اشارات صلح آميز روميان توجه نمي كرد و راه خودرا مي رفت. این تجربه، موبدِ موبدان (روحاني ارشد وقت) را برآن داشت که مداخله کند و شاه را با بزرگان ایران آشتی دهد و آنان را با هم متحد و یکپارچه کند. مسئله سیستان بزرگتر با شورش هرمز حاکم این ایالت بر ضد برادرش بهرام دوم آغاز شده بود. هرمز خودرا برای پادشاه شدن شایسته تر می دانست.