آرمان امروز در گزارشی از فاجعهای جدید خبر زیست محیطی خبر داد و نوشت:ایران جزو کشورهایی است که چالشها و مشکلات زیادی در زمینه بحران آب دارد. در سالهای اخیر با توجه به کاهش بارندگی در کشور، مساله کمبود آب بهصورت جدیتر پیگیری میشود. ایران دچار وضعیت قرمز در مورد موضوع تامین آب است. رشد سریع جمعیت مهمترین عامل کاهش سرانه آب تجدید شونده در قرن اخیر بوده است. سالانه ۱۰ میلیارد متر مکعب آب با کیفیت توسط ابرها از ایران خارج میشود. بحران آب روزبهروز چهره واضحتری از خود برای ما آشکار میکند و ابعادی مختلف از زندگی ما را تحت تاثیر خود قرار میدهد.

در این شرایط، راهکارهایی مانند بهینهسازی مصرف، انتقال آب و همچنین شیرین سازی آب دریاها مورد توجه قرار میگیرد، اما در کنار این راهکارها، روشهای دیگری نیز وجود دارد که نسبت به استفاده از آنها غفلت میکنیم. یکی از این راهکارها، استفاده از منابع آب جوی است. فناوری بارورسازی ابرها به عنوان شاخهای از علم تعدیل وضع هوا، مجموعهای از فناوریهای ایمن، علمی و ثابت شده برای افزایش بارش، کاهش خسارتهای تگرگ و مه است که با قدمتی بیش از ۶۰ سال در ۴۰ کشور جهان مورد استفاده قرار میگیرد. این شیوه افزایش بارش برای نخستین بار در ایران از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ توسط یک شرکت کانادایی در حوضه آبریز سدهای کرج و جاجرود به کار گرفته شد. پس از انقلاب مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها از سال ۱۳۵۷ در وزارت نیرو و با هدف دستیابی به فناوری افزایش بارش از طریق بارورسازی ابرها تاسیس و تاکنون نیز اقداماتی در این زمینه انجام شده است. در عمل، توجه چندانی از طرف سیاستگذاران و مجریان نسبت به این فناوری دیده نمیشود. فرید گلکار، مدیرعامل مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، در مورد مزیتهای این فناوری میگوید: تولید آب با استفاده از فناوری بارورسازی ابرها، کم هزینهترین روش تامین آب است، طوری که میانگین هزینه استحصال هر متر مکعب آب فقط ۱۰۰ ریال است. او اضافه میکند: در پروژههای استحصال آب با استفاده از روش باروری ابرها، هیچتخریب زیستمحیطی وجود ندارد. آب از هیچنقطهای به نقطه دیگر منتقل نمیشود.
مدیرعامل مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در مورد هزینه اجرای راهکارهای طبیعی مقابله با خشکسالی میگوید: هزینه استحصال هر یکهزار متر مکعب آب از طریق شیرین کردن آبهای شور دوهزار دلار، انتقال بین حوزهای ۴۰۰ دلار، تغذیه مصنوعی سفرههای آبهای زیرزمینی ۲۳۰ دلار، تصفیه فاضلابها ۲۳۰ دلار و بارورسازی ابرها فقط ۱۵ دلار است؛ بنابراین بین راهکارهای طبیعی مقابله با خشکسالی، بارورسازی ابرها مقرون به صرفهترین راهکار در سالهای آینده است. ضمن اینکه برخی از راهکارهای دیگر، خسارات جانبی گستردهای به همراه خواهد داشت. به عنوان نمونه انتقال آب بین حوضهای پیامدهای زیستمحیطی واجتماعی گستردهای دارد. شیرین سازی آب دریا و برگرداندن نمک به دریا-که الان اتفاق میافتد- تبعات زیستمحیطی خواهد داشت.
بارورسازی ابرها در حالی در ایران مورد بیتوجهی مسئولان قرار گرفته است که کشورهای زیادی از این روش برای جلوگیری از بروز بحران آب استفاده میکنند. بارش باران در بعضی از این کشورها ۱۰ برابر بیشتر از بارشهای کنونی ایران است. به عنوان نمونه، استرالیا با متوسط بارش بیش از نه برابر نسبت به ایران از سال ۱۹۴۷ پروژههای بارورسازی را آغاز کرد. چین نیز بارش سه برابری نسبت به ایران داشت.
در سال ۲۰۰۳ مرکز تعدیل آب و هوای چین ۳۷ هزار کارمند داشت و اعتبار عملیاتی این مرکز ۴۸ هزارمیلیارد ریال گزارش شد. تایلند با ۳۰ درصد مساحت ایران، ۶ / ۹ برابر ایران بارش دارد. اکنون هشت مرکز عملیاتی و چهار مرکز تحقیقاتی با ۲۳ هواپیما، در این کشور به بارورسازی ابرها اختصاص یافته است.
آخرین ویرایش: 1396/07/06