براساس اظهارات اخیر وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی این وزارتخانه با ابلاغ و اجرای مصوبه‌ای در تلاش است تا شرایط ورود دانشجویان ایرانی خارج از کشور به داخل را تسهیل کند؛ مصوبه‌ای که البته مروری بر جزئیات دقیق آن نشان می‌دهد آنچنان هم که گفته می‌شود، مشوق‌های جذابی برای دانشجویان ایرانی مقیم خارج ندارد.

به گزارش «تابناک»، در این مصوبه آمده است که تعداد واحد‌های گذرانده شده دانشجویان ایرانی خارج از کشور که درگذشته ۷۲ واحد بود به ۳۶ واحد تقلیل پیدا کرده است و این دانشجویان با ارائه ۳۶ واحد پاس شده یا یک سال تحصیل در دانشگاه‌های مورد تایید وزارت بهداشت، می‌توانند به ایران بازگشته و در یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ادامه تحصیل دهند.

این مصوبه که به گفته حسن قاضی زاده هاشمی با توجه به شرایط اقتصادی کنونی ایران و افزایش نرخ ارز ابلاغ شده است بدین منظور اجرایی می‌شود که فشار کمتری به خانواده‌های دانشجویان ایرانی خارج از کشور وارد شود.
درواقع باتوجه به اینکه هزینه‌های تحصیل دانشجویان ایرانی خارج از کشور اغلب توسط خانواده‌های آن‌ها که ساکن ایران هستند، تأمین می‌شود، با آغاز التهابات ارزی از فروردین ماه سالجاری، بسیاری از این خانواده‌ها با مشکلات عدیده‌ای در تأمین ارز مواجه شدند.

البته با خروج آمریکا از برجام مشکلاتی هم در انتقال ارز به خارج از کشور ایجاد شد، برهمین اساس وزارت بهداشت با تصویب این مصوبه تلاش دارد که با تسهیل در بازگشت دانشجویان ایرانی خارج از کشور به خانواده‌های آن‌ها هم کمک می‌کند.

ناگفته نماند درحالی که شخص وزیربهداشت هدف از ابلاغ و اجرای این مصوبه را کمک به خانواده دانشجویان در شرایط کنونی اقتصاد دانسته، اما واقعیت این است که اجرای این مصوبه اهداف دیگری را هم از جمله افزایش درآمد‌های دولت، کاهش خروج ارز از کشور را هم دنبال می‌کند.

دراین میان براساس این مصوبه دانشجویان ایرانی رشته‌های علوم پزشکی که پیش از این قصد ادامه تحصیل در دانشگاه‌های کشورمان را داشتند باید ۷۲ واحد از کل واحد‌های خود را سپری می‌کردند تا اجازه تحصیل در دانشگاه‌های علوم پزشکی در ایران را پیدا می‌کردند، اما با تسهیلات جدید این دانشجویان با یک سال تحصیل یا گذراندن ۳۶ واحد، می‌توانند متقاضی تحصیل در یکی از دانشگاه‌های کشور شوند و شهریه شان را بر مبنای ریال پرداخت کنند.

البته مصوبه جدید وزارت بهداشت تنها برای دوسال اعتبار دارد و دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور که می‌خواهند در داخل و در یکی از دانشگاه‌های کشور تحصیل کنند، باید برای انجام فرآیند‌های اداری تعجیل کنند.

در این میان و با بررسی شرایط مصوبه جدید وزارت بهداشت سوالاتی در ذهن متبادر می‌شود از جمله این که اجرای این مصوبه تا چه حد موفقیت آمیز خواهد بود و امکان بازگشت چند دانشجو با اجرای این تسهیلات وجود دارد؟

در شرایطی که طی سال‌های گذشته حجم مهاجرت به خارج از کشور رشد قبال توجهی داشته و طی سال‌های گذشته ایران همواره در بین ۱۰ کشور نخست حجم مهاجرت‌ها قرار داشته است چگونه می‌توان به موفقیت یک مصوبه که تسهیلات آن برای دانشجویان ایرانی خارج از کشور چنگی به دل نمی‌زد در جذب جوانان ایرانی و ادامه تحصیل آن‌ها در دانشگاه‌های داخلی امیدوار بود.

واقعیت آن است که دانشجویان ایرانی رشته‌های علوم پزشکی دانشگاه‌های خارجی داوطلبانی بودند که در کنکور موفق نبوده و برای تحصیل در رشته مورد علاقه خود در دانشگاه‌های خارجی مشغول به تحصیل هستند (اغلب آن‌ها در دانشگاه‌های کشور‌های مجاور و همچنین کشور‌های اروپای شرقی تحصیل می‌کنند.)

بسیاری از این دانشجویان در دانشگاه‌های معتبر از نظر وزارت بهداشت قرار ندارند که امکان بازگشت داشته باشند تعدادی از آن‌ها هم با وجود سختی تحصیل در کشوری دیگر و مشکلات متعدد از جمله زبان، تفاوت فرهنگی و ... تمایلی برای ریسک و بازگشت به ایران را ندارند زیرا تجربه نشان داده که بسیاری از مصوبات دولتی سال‌ها پس از ابلاغ اجرایی نشده است.

این دانشجویان ترجیح می‌دهند همین راه سخت را ادامه دهند، اما به مصوبه‌ای که چندان قدرتی برای ایجاد انگیزه در آن‌ها ندارد تن در دهند.

ضمن اینکه با توجه به حجم بالای مهاجرت در سال‌های اخیر در بین قشر‌های مختلف جامعه با اهداف مختلف از جمله ادامه تحصیل، بهبود وضعیت شغلی و ... به نظر نمی‌رسد که تنها با تصویب و اجرای یک مصوبه که تعداد واحد‌های تحصیلی مجاز در دانشگاه‌های ایرانی را کاهش می‌دهد شاهد استقبال دانشجویان ایرانی رشته‌های علوم پزشکی دانشگاه‌های خارجی باشیم.

به عبارت دیگر با توجه به کم زور بودن مصوبه وزارت بهداشت برای تسهیل ورود دانشجویان ایرانی خارج از کشور به داخل پیشنهاد می‌شود در شرایط کنونی اقتصادی و درحالی که مهاجرت به خارج از کشور طی ماه‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است وزارت بهداشت تسهیلات بیشتر و ملموس تری را برای دانشجویان علوم پزشکی خارج از ایران در نظر بگیرد.

امتیاز این مصوبه چندان پررنگ و چشمگیر نیست و نمی‌تواند در قانع کردن دانشجویان ایرانی خارج از کشور برای بازگشت به ایران مفید باشد.