امروز ورهرام ایزد و آبان‌ماه، ۲۰ آبان‌ماه سال ۳۷۵۹ زرتشتی، آدینه ۱۴ آبان‌ماه ۱۴۰۰ خورشیدی، پنجم نوامبر  ۲۰۲۱ میلاد

۱۴ آبان‌ماه ۱۳۹۲ خورشیدی، ابوالقاسم غفاری، نخستین اندیشمند ایرانی راه‌یافته به ناسا، دانشمند حوزه‌ی علوم ریاضی، فیزیک و صنعت فضا پس از ۱۰۶ سال زندگی ارزنده دیده فروبست.
او سال‌ها مشغول پژوهش‌هایی در حوزه‌ی علوم ریاضی و فیزیک بوده که همکاری با آلبرت اینشتین به سرپرستی رابرت اوپنهایمر در مرکز مطالعات پیشرفته‌ی پرینستون در نیوجرسی ایالات متحده بر روی نظریه‌ی «وحدت میدان» و الکترومغناطیس، از برجسته‌ترین این پژوهش‌هاست. ابوالقاسم غفاری یکی از برجسته‌ترین دانشمندان ایرانی در حوزه علوم ریاضی، فیزیک و صنعت فضا، تنها ایرانی در پروژه آپولو و نخستین ایرانی شاغل در سازمان فضایی آمریکا (ناسا) به شمار می‌آید.
ابوالقاسم غفاری در ۱۲۸۶ خورشیدی در سرچشمه‌ی تهران دیده به جهان گشود. او به شوند اشتیاق و دلبستگی فراوان به علوم ریاضی پس از گذراندن مراحل مقدماتی در مدرسه دارالفنون برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در ۱۹۳۶ میلادی موفق به دریافت دکتری ریاضیات و فیزیک از دانشگاه سوربن شد. او پس از سال‌ها پژوهش در حوزه علوم ریاضی و فیزیک و همچنین با همکاری آلبرت انیشتین در مرکز مطالعات پیشرفته‌ پرینستون در نیوجرسی آمریکا، برجسته‌ترین پژوهش‌ها را درباره نظریه وحدت میدان و الکترومغناطیس ارایه داد. غفاری،‌ در ۱۳۳۱ خورشیدی به ایران بازگشت و در دانشکده علوم دانشگاه تهران به تدریس معادلات دیفرانسیل پرداخت اما چون شرایط را برای تحقیق و پژوهش مناسب ندید، پس از چهار سال دوباره به آمریکا بازگشت. غفاری پس از تشکیل ناسا در ۱۹۵۸ میلادی و آشنایی با هیو درایدن معاون ناسا، برای برنامه مسیریابی آپولو به ناسا دعوت شد و به انجام محاسبات پیرامون مسیر انتقال کپسول حامل انسان به مدار ماه‌ پرداخت. وی در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا با بهره از ریاضی، درباره فن‌آوری‌های گوناگون بهینه‌سازی مشکلات مسیر میان زمین و ماه پژوهش ‌کرد.
او درباره‌ی سال‌هایی که در ناسا کار می‌کرد، می‌گوید: ۲ سال آغاز کار من در ناسا، در زمینه‌ی مشاوره بود و پس از آن به پروژه‌ی آپولو انتقال یافتم… وظیفه‌ی ما در آپولو، تعیین مسیر فضاپیما در جریان سفر به ماه بود تا فضاپیما بتواند در کوتاه‌ترین زمان، بیشینه فعالیت را انجام دهد یا اگر اشتباهاتی در مسیر رخ می‌داد، آنها را درست می‌کردیم. ما از آغاز پروژه و از ماموریت آپولوی یک در ناسا استخدام شدیم. پرتاب‌های اولیه تا آپولوی ۱۱ همگی آزمایشی بودند تا بالاخره آپولو ۱۱ موفق شد بر سطح ماه فرود بیاید.
غفاری در ۱۳۴۸ خورشیدی به پاس خدماتش در جریان ماموریت آپولوی ۱۱ از طرف نیکسون رییس جمهوری وقت آمریکا، مدال افتخار دریافت کرد و در ۱۳۵۱ خورشیدی، سه سال پس از انجام موفقیت‌آمیز برنامه‌ آپولو و بازگشت نخستین فضانوردان از کره ماه از ناسا بازنشسته شد و تحقیقات خود را در زمینه داینامیک‌های ستاره‌ای و کنترل ماموریت‌های میان سیاره‌ای ادامه داد. این دانشمند ایرانی، در سال 1351 از ناسا بازنشسته شد و تحقیقات خود را در زمینه «دینامیک‌های ستاره‌ای و کنترل ماموریت‌های بین‌ سیاره‌ای» ادامه داد. پروفسور غفاری، در سال ۲۰۰۵، جایزه پژوهشگر ممتاز را از انجمن استادان و پژوهشگران میراث ایران (APSIH) در UCLA دریافت کرد. در سال ۲۰۰۷، موفق به دریافت سپاسنامه از شهردار پیشین «بورلی هیلز» و سفیر کنونی حسن نیت، «جیمی دلشاد» به پاس دستاوردهایش شد. از پیشینه‌ی اجرایی وی می‌توان به عضویت در کمیسیون ملی ایران در یونسکو، آکادمی علوم نیویورک، فرهنگستان علوم واشنگتن، انجمن آمریکایی پیشبرد علوم، انجمن ریاضی لندن، جامعه ریاضی آمریکا، انجمن ریاضی آمریکا و انجمن نجوم آمریکا اشاره کرد.
از پروفسور غفاری بیش از ۵۰ اثر پژوهشی در زمینه ریاضیات نظری و عملی در آمریکا، انگلیس و فرانسه سه کتاب مهم دیگر نیز به یادگار مانده که به‌ عنوان کتاب‌های درسی در دانشگاه‌های این کشورها تدریس می‌شود. یکی از آثار او که به نام روش هودوگراف در دینامیک گازها که در ۱۳۲۹ خورشیدی نوشته شده به‌ عنوان یک اثر ارزشمند جهانی در بولتن جامعه ریاضیدانان آمریکا، مجله مسایل ریاضی، نامه ریاضیات، نامه مکانیک عملی و فصل‌نامه دانشجویان ریاضی هند سفارش شده است. وی همچنین در پروژه جنگ ستارگان نیز فعالیت‌هایی را به انجام رسانید. این استاد ارزنده ریاضیات و فیزیک، مفتخر به‌دریافت نشان‌های معتبر گوناگونی از مراکز و موسسات علمی جهان شد.
ابوالقاسم غفاری در ۱۴ آبان ۱۳۹۲ خورشیدی در آمریکا درگذشت.