شايد بتوان سكاها را پرشمارترين تيره هاي ايراني دانست كه زماني از كرانه هاي چين تا دانوب را زير پي خود داشتند. “ داريوش بزرگ “ در سنگ نبشته ي خود از سه گروه سكايي ياد كرده است : “ هوم ورك “ ، “ تيگرش خئودا “ ، “ تئي ترا دريا “ . در شاهنامه “ سام “ و بازماندگانش نامدارترين خاندان سكايي در ايران هستند و گاه با ديگر تيره هاي سكايي مانند تورانيان و سگساران در نبردند. به ياد داريم كه جهان پهلوان را به گونه ي “ رستم سكزي “ نيز مي خواندند. از سكاها با اين نام ها ياد شده است : سايي ، آشكوزايي ، ساك ، ساس ، اسكيت و … مي توان “اشكش“ مهتر سرزمين “ مكران “ را در همين رده دانست كه بسي ياوري به “ كيخسرو “ مي نمايد. از ديگر پهلوانان ، “ آرش “ كمانگير است كه اشكانيان خود را از تخمه ي وي مي دانستند. « فرن بغ دادگي » با اشاره به اين كه سام پادشاهي سكايان و مرز نيمروز را به دستان (زال) داد ، مي گويد : اسب داري ، زين آوري ، ستبركماني ، پاكيزگي ، رامش ، خنياگري و بلندآوازگي بر ايشان بيشتر است. ( بن دهش ، رويه151)
“ آرتور كريستن سن “ با اشاره به پادشاه استوره اي سكاها كه يونانيان “ارپوكسائيس“ مي خواندند و گويش ايراني آن “ ارپوخشيه “ است ، وي را نخستين شاه قومي مي داند كه “ اَرپه “ يا “ رپه “ ناميده مي شدند و با تخمه اوروپه ( تهمورس ) و ارپكشاد ( ارپه شاه ) تورات يگانه مي شمارد. وي مي نويسد : در واقع به نشانه هايي از نام قبيله يا نام نژاد “ رپه “ به طور پراكنده در آسياي مقدم بر مي خوريم كه اطلاعات جالب توجهي درباره سرگذشت مهاجرت سكاها در اختيار ما مي گذارد. بنابر روايت “كتزياس“ نخستين شاه ماد اربسس ( به زبان ايراني : اربكه ، ارپه )‌ ناميده مي شد … مي توان كوه هاي “ ريپه اي “ ، “ ته ريپيه “ يا “ريپيه اُريس “ را ذكر كرد كه يونانيان چند سلسله كوه را در ارتفاعهاي شمال مي خواندند. در دوره هاي متفاوت كوه هاي ريپه اي را با سلسله هاي مختلف كوه هاي كم و بيش شناخته شده از سرزمين هاي “سرمت “ هاي آسيايي تا “ آلپ “ يكي دانسته اند. به نظر مي آيد كه بعدها اين نام براي ناميدن قسمتي از سلسله كوه هاي اورال به كار رفته است … محل ديگري به نام ارفه (عرفات ؟) در لبنان وجود دارد. رودخانه اي به نام رباس (ريوه) به درياي سياه مي ريزد. نمي دانم آيا اين نام ها نوعي پيوستگي با قبيله ي “ رپه “ دارد يا نه ؟ ( نخستين انسان و شهريار ، رويه 168 تا 171 )
اين نامهاي سكايي نيز در خور نگرشند : سكستان ( سيستان )، سگز (سقز) ـ ساكسن ـ ساسان (ساس).