از بهمن ۶۶ که مجمع تشخیص مصلحت نظام تاسیس شد ریاستش به آیت الله هاشمی رفسنجانی سپرده شد و او تا پایان عمرش این سمت را بر عهده داشت. پس از رحلت هاشمی در حکمی از سوی مقام معظم رهبری، «آیت‌الله محمد علی موحد کرمانی» به عنوان جانشین موقت رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام ریاست جلسات را برعهده گرفت .

به گزارش «تابناک»، حالا اما قریب به 4 ماه از درگذشت آیت الله هاشمی می گذرد و ریاست مجمع و تعیین تکلیف آن بحث داغ رسانه هاست. در این میان اما نام «علی اکبر ناطق نوری ،محمد علی موحد کرمانی و محمود هاشمی شاهرودی» به عنوان سه گزینه محتمل در همه گمانه زنی های تکرار می شود. به همین بهانه رزومه سیاسی –اجتماعی این سه نفر را به صورت اجمالی بررسی کردیم که در پی می آید:

علی اکبر ناطق نوری؛ سیاستمدار معتدل

برخی از او به عنوان مرد رییس جمهورساز یاد می کنند و برخی دیگر ژنرال کهنه کار اصولگرا می دانندش که همواره در فضای سیاسی کشور نقش آفرینی می کند و معادلات تندروها را به هم می ریزد.

ناطق نوری ۱۳۲۳ در نور به دنیا آمد آخرین سمتش رئیس سابق دفتر بازرسی مقام معظم رهبری است. ناطق در دوره‌های اول، سوم، چهارم و پنجم نماینده و دوره‌های چهارم و پنجم رئیس مجلس شورای اسلامی بود و پیش از آن هم نماینده اما در وزارت جهاد سازندگی و وزارت کشور در دولت اول نخست وزیر امام بود .

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضویت درهیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی از دیگر سمت های او ست.

او در انتخابات دور هفتم ریاست جمهوری کاندیدای جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قمبود، ولی با به دست آوردن حدود ۷ میلیون رأی و ۲۴٫۸۶٪ کل آرا در برابر ۶۹٫۰۹٪ سید محمد خاتمی شکست خورد.

از کارهای او در این انتخابات دادن پیام تبریک قبل از اعلام نتیجه نهایی به سید محمد خاتمی بود. او بعد از این انتخابات، با پیشنهاد اصولگرایان ریاست شورای هماهنگی نیروهای انقلاب اسلامی را بر عهده گرفت. وی بعد از سال ۱۳۷۶ منتقد جدی جناح اصولگرا به خصوص تندروها شد. او در سال ۱۳۷۷ با ابتکار خود بین المجالس کشورهای اسلامی را تأسیس کرد.

با وجود این القاب و صفت ها اما چند سالی می شود که ترجیح می دهد در سکوت امور سیاسی اش را پیش ببرد و در خانه اش میزبان رفقای قدیمی اش می شود بدون اینکه کوچک ترین خبری از این دیدارها به بیرون درز کند. دیگر نه خبری از سخرانی های موثر وآتشین است که تندروها محفل سخنرانی اش را بهم بریزند نه خبری از حضورش در نشست های فصلی و دوره یی همفکرانش.

او همراه هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی و سید حسن خمینی، از چهار عضو اصلی ائتلاف اصلاح طلبان و اعتدالگرایان بودند که در گیرو دار رقابت های انتخاباتی نهایتا روز 21 خرداد 1392، حسن روحانی را به عنوان کاندیدای نهایی این ائتلاف معرفی کردند و به حمایت از روحانی پرداختند. همان روزها هاشمی رفسنجانی در مصاحبه یی گفته بود نظر من برای انتخابات یازدهم ناطق نوری بود اما او نپذیرفت و حسن روحانی را پیشنهاد کرد و سپس من به همراه ایشان تصمیم گرفتیم به طور مشترک به روحانی پیشنهاد کاندیداتوری بدهیم او گفت که بی شک نقش علی اکبر ناطق نوری در رسیدن حسن روحانی به مقام ریاست جمهوری بی بدیل است. همچنین با اعلام حمایت مجدد و از حسن روحانی در انتخابات اخیر ریاست جمهوری به نظر می رسد ناطق نوری نیز ترجیح می دهد کم کم حسابش را از خاستگاه سیاسی اش یعنی اصولگرایان سنتی تغییر دهد و به سمت همان طیفی برود که در سال های اخیر پیروزی اش نقش آفرین شده است .

حالا آنچه سبب شده تا او محتمل ترین گزینه جانشینی هاشمی رفسنجانی در مجمع باشد استعفای 10 روز پیش او از مقام ریاست دفتر بازرسی مقام معظم رهبری است .

هاشمی شاهرودی؛ محبوب بزرگان

گزینه دیگراما محمود هاشمی شاهرودی است . او متولد 1327 است و در نجف به دنیا آمده . آنطور که علی‌اکبر ناطق‌نوری در خاطراتش می گوید: «آیت‌الله سید محمود هاشمی‌شاهرودی نه جزء جناح راست یا چپ بوده و نه در یک فراکسیون است .«

او که حالا نائب رئیس دوم مجلس خبرگان رهبری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و مجمع تشخیص مصلحت نظام است بیشتر به خاطر ریاستش بر دستگاه قضا شناخته شده است .

هاشمی شاهرودی سال‌ها از اعضای شورای نگهبان بود تا اینکه سال78 با حکم مقام معظم رهبری جایگزین محمد یزدی شد و ریاست قوه قضائیه را در دست گرفت . او پس از پایان دوره ریاست در قوه قضائیه به عضویت در شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و دو سال بعد یعنی در مردادماه 90 بازهم از مقام معظم رهبری جکمی جدید گرفت و به ریاست هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب شد.

همچنین ریاست مؤسسهٔ «دائرةالمعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت» از دیگر سمت هایی است که از سوی مقام معظم رهبری به او سپرده شده است .

او موسس و بنیانگذار «دانشگاه عدالت» است ، دانشگاهی غیردولتی و غیرانتفاعی است که در راستای هدف سند جامع علمی کشور و به منظور احیاء فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است.

از مهمترین اهداف تأسیس «دانشگاه عدالت» می‌توان به تقویت ارتباط بین حوزه و دانشگاه، بومی سازی علوم انسانی، توسعه پژوهش‌های بنیادی و کاربردی به منظور نظریه‌پردازی در رشته‌های مختلف علوم و معارف اسلامی، دستیابی به علم بومی (ایرانی ـ اسلامی) با نگاه انتقادی ـ علمی به نظریه‌های ترجمه‌ای در زمینه‌های علوم انسانی و نیز تلاش در جهت نشر فرهنگ اسلامی و معارف اهل‌بیت (ع)، اشاره کرد.

البته ریاست این دانشگاه اکنون بر عهده محمد حسین بیاتی از شاگردانش است. گفتنی است که هاشمی از ۲۳ اردیبهشت ماه بر اثر وخامت بیماری در یکی از بیمارستان های تهران بستری شد . مقام معظم رهبری هم بلافاصله با حضور در بیمارستان از وی عیادت کردند.

موحدی کرمانی؛ از جانشینی آیت‌الله مهدوی کنی تا ریاست موقت تشخیص

محمد علی کرمانی سومین گزینه جانشینی هاشمی در مجمع است. او از جمله سیاستمداران کهنه کار ی است که نام و فعالیت های سیاسی اش با نظام جمهوری اسلامی در هم تنیده است. او با حضور 39 ساله اش در جامعه روحانیت مبارز این حمایت از نظام جمهوری اسلامی را بی کم و کاست به روال ایام جوانی اش ادامه می دهدو می گوید :" من انقلابی و ولایی و اهل اصول هستم و گروه خونی ام به اصلاح طلبان نمی خورد."

از همان سال 56 که هسته تشکل جامعه روحانیت مبارز شکل گرفت ، موحدی کرمانی به همراه بهشتی، مطهری، باهنر، مهدوی کنی، مفتح، شاه‌آبادی، محلاتی، ملکی، خسروشاهی، عمید زنجانی، عرفانی، ، هزاوه ای همدانی، ناطق نوری، کروبی و موسوی خوئینی‌ها شورای مرکزی آن را تشکیل دادند. در این 39 سال گذشته و در تمام فراز و فرود های سیاسی- پس از انشقاق سال 66 و جدا شدن اکثر چهرهای هیات موسس آن و تشکیل مجمع روحانیون مبارز از این حزب - موحد کرمانی همچنان عضو ثابت این تشکل باقی ماند تا در نهایت پس از فوت مهدوی کنی در سال 91 والبته در نبود هاشمي رفسنجاني، ناطق نوري و حسن روحاني دبیر کل جامعه روحانیت مبارز شد و تا به امروز سکاندار و پیگیر امور جامعه روحانیت مبارز است .

وی در حزب جمهوری اسلامی نیز در تمامی سالهای فعالیت این تشکل انقلابی، به عنوان عضو شورای مرکزی و عضو داوری حزب حضور داشته است. جدای از فعالیت های حزبی اش موحدی کرمانی سمت های مدیریتی بسیاری در نظام جمهوری اسلامی در کارنامه اش ثبت کرده است. او در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده کرمان راهی بهارستان شد و در دوره‌های دوم، سوم، چهارم و پنجم به نمایندگی از تهران در مجلس حضور داشت.ریاست کمیسیون امور داخلی،ریاست کمیسیون امور دفاعی و نیز نایب رئیسی مجلس اسلامی از جمله مسئولیتهای او در ساختمان مشروطه بود. امامت جمعه کرمانشاه،امامت جمعه تهران ، نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وعضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام از دیگر سوابق کاری اوست.

او همچنین از ابتدای انقلاب اسلامی به نمایندگی از کرمان در تمامی ادوار مجلس خبرگان رهبری حضور داشته است. در دوره پنجم انتخابات مجلس خبرگان رهبری که اسفندماه سال گذشته برگزارشد ،به نظر می‌رسید در تعاملی پشت صحنه بین او و اکبر هاشمی رفسنجانی هردو یکدیگر را در فهرست‌های نامزدی خود یعنی به ترتیب روحانیت مبارز و خبرگان مردم گذاشتند هرچند که او چند روز پیش از انتخابات پنجمین دوره خبرگان رهبری در اظهار نظری نسبتاً تند در واکنش به قرار گرفتن نامش فهرست خبرگان منتصب به اصلاح طلبان گفت: «باید بگویم که من انقلابی و ولایی و اهل اصول هستم، کسانی که اسم بنده را در لیست هایشان می‌آورند می‌دانند من مواضعم چیست. شنیده‌ام که این اصلاح طلبان هم اسم من را در لیستشان گذاشته‌اند. من راضی به زحمتشان نبودم، هم آن‌ها می‌دانند و هم مردم می‌دانند که من گروه خونی‌ام به این جریان نمی‌خورد و به این جریان نمی‌چسبم. من انقلابی و ولایت مدار هستم و پایبند به اصول. من مطلع شدم دوستانی که هم گروه خونی ما هستند هم در برخی لیست‌های انحرافی اسمشان را زده‌اند. من توصیه می‌کنم این دوستان هم از این لیست‌ها برائت بجویند و عدم رضایتشان را از این امر اعلام کنند.»

به نظر می رسید که اشاره وی به حضور ری شهری و دری نجف آبادی در لیست خبرگان مردم بود. با این حال حامیان هاشمی رفسنجانی که هدفشان حذف برخی چهره های برجسته از خبرگان رهبری بود، بدون توجه به این اظهارات و با رای بالا به موحدی کرمانی و سایر نامزدهای نزدیک به اصولگرایان، باعث شدند آیات محمد یزدی، رئیس مجلس خبرگان رهبری و محمدتقی مصباح یزدی، پدر معنوی جبهه پایداری از ورود به پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری باز بمانند