به گواهی یافته‌های باستان‌شناسی دست کم ۲۵۰۰ سال از ضرب و رواج سکه در ایران می‌گذرد و ایران در رده‌ی نخستین سازندگان و به‌کار گیرندگان این صنعت در جهان به شمار می‌آید. تاریخ سکه هم‌چون تاریخ ایران با فراز و  نشیب‌های بسیاری همراه بوده است. دریک (سکه‌ی زرین هخامنشیان)، شکل (سکه‌ی سیمین هخامنشیان)، دراخما (نقره‌ی اشکانی)، ابول (سکه‌ی نقره‌ی بسیار کوچک روزگار اشکانی)، کالکوی (سکه‌ی برنز اشکانی)، درم (سکه‌ی سیمین ساسانی)، دینار (سکه‌ی زرین ساسانی)، پشیز (سکه‌ی مسین ساسانی)، شاهی (پنجاه دینار سامانیان)، صنار (صد دینار سلطان محمود غزنوی)، عباسی (دویست دینار شاه عباس صفوی)، نادری (پانصد دینار نادرشاه افشار)، قران (هزار دینار فتحعلی شاه)، دوهزاری (دویست دینار قاجاریان)، پنج هزاری (پانصد دینار قاجاریان)، همه و همه بخشی از سکه‌های رایج در سرزمین ایران بوده‌اند.

سوا از نمونه‌های ویژه‌‌ی اسکناس‌های یافت‌شده در زمان‌های تاریخی گذشته که بیشتر جنبه‌ی «شبه‌برات» یا «بیجک» داشتند. اسکناس‌ها به شیوه‌ی امروزی به‌گونه‌ی کران‌مند(:محدود) در پایان روزگار قاجار با واحد «تومان» در بیرون از ایران (لندن، بانک جدید شرق) چاپ و در ایران از آن بهره‌برداری شد. در این زمان، انحصار چاپ و نشر در دست بانک یادشده بود تا این‌که حق ویژه‌ی انتشار اسکناس از سال ۱۳۰۹ خورشیدی، به بهای ۲۰۰ هزار لیره انگلیس خریداری شد و برای نخستین بار در ایران سرپرستی(:مسوولیت) چاپ اسکناس به بانک ملی واگذار شد. نخستین اسکناس بانک ملی در سال ۱۳۱۱ خورشیدی چاپ و پخش شد. از زمان پهلوی یکم تا پیش از مصوبه‌ی تازه‌ی هیات دولت در ۱۷ آذرماه ۱۳۹۵ خورشیدی، اسکناس و سکه (پول) در ایران با واحد «ریال» چاپ، ضرب و منتشر می‌شد که بر پایه‌ی این مصوبه، واحد پولی ایران از ریال به «تومان» دگرگون شد.
این سرگذشتی کوتاه است از واحد پولی کشوری که با پیشینه‌ای بس بلند از نخستین و بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و به‌کارگیرندگان اقتصادی پول (سکه) در جهان بوده و سکه‌های آن در همه‌ی زمان‌های تاریخی پیش از اسلام و بیشتر دوره‌های پس از اسلام، با پیدایش این ابزار دادوستدی در میان ملت‌ها رواج داشته و در میان بازرگانان و مردم پذیرفتنی بود.

اینک سخن این است؛
اکنون که به هر شوندی(:دلیلی) بر آن شدند تا نام واحد پولی کشور (با چنین پیشینه‌ای بزرگ در این زمینه و دیگر زمینه‌های علمی، هنری، فرهنگی) را دگرگون کنند، جای بسی شگفتی دارد که دولت‌مردان حتا سختی دیدگاه‌سنجی از مردم را به خود نداده و بدون کوچک‌ترین پژوهش و بررسی، دست به دگرگونی این نام زده‌اند. نامی که نه‌تنها برگرفته از فرهنگ ایرانی نیست بلکه برگرفته از نام دشمنان فرهنگ این مرزوبوم است. زیاد دشوار نبود، کافی بود اندک سختی به خود داده و در یکی از فرهنگ‌های واژگان چَم(:معنی) تومان را پیدا کرده یا اکنون چند سطر زیر را بخوانند. شایسته است تا دیر نشده با بهره‌گیری از دیدگاه مردم، نامی درخور برگزینند.

چرا که؛
تومان: واژه‌ای مغولی به چم «ده هزار» است (دهخدا)