مقدمه:

میراث بر جای مانده از گذشتگان در مطالعه تاریخ بشر موثر هستند. حفظ آن‌ها نیازهای گذشتگان را بازگو می‌کند و در پس هر یک داستانی نهفته است. از دیدگاهی دیگر حفظ آثار می‌تواند به اعتبارسنجی خاطرات گذشتگان کمک کند.

امروزه روش‌های رایانه‌ای می‌تواند با دقت بسیاری شکل و ظاهر آثار اکتشافی را به دست آورد و داده‌های بسیاری را از شیوه زندگی گذشتگان ارائه کند.

متأسفانه بیش‌ترین خطری که آثار باستانی را تهدید می‌کند از سوی گردشگران است. مواردی از قبیل دست زدن به آثار یا حتی نوری که برای دیدن آن‌ها مورد نیاز است و دیگر خطرهایی که در راه شناساندن و قابل درک ساختن آثار ایجاد می‌شود. در واقع این خطر، این حقیقت را که همه آثار کشف شده در یک روند دگرگونی پیوسته قرار دارند تقویت می‌کند، بنابراین آن‌چه می‌کوشیم ثابت بماند در اصل در حال دگرگونی است و هرگز آن‌چه که در ابتدا بوده نخواهد بود.

دگرگونی مشابهی نیز در ارزش آثار برای هر نسل وجود دارد و چیزی که آنان را با گذشته پیوند می‌دهد. آن‌چه برای یک نسل میراث فرهنگی شناخته می‌شود، ممکن است توسط نسل بعدی حذف شود تنها برای این‌که توسط نسل پسین‌تر احیا گردد.

قوانین و مقررات مربوط به فیلمبرداری و عکسبرداری از موزه و آثار باستانی و اماکن قدیمی

فیلمبرداری و عکسبرداری از موزه و آثار باستانی و اماکن قدیمی از دو جنبه کاملا" متضاد در ظاهر حائز اهمیت است .

1- از جنبه حفاظت و امنیت و جلوگیری از سرقت و خرابی آثار که از این دیدگاه سفارش به عدم فیلمبرداری و عکسبرداری از این اماکن در قوانین و مقررات شده است و در مواد 503 و 537 قانون مجازات اسلامی که در زیر آمده است به آن پرداخته شده است.

قانون مجازات اسلامی ایران/کتاب ۵ - تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده 

1-  ماده ۵۰۳ 

هر کس به قصد سرقت یا نقشه‌برداری یا کسب اطلاع از اسرار سیاسی یا نظامی یا امنیتی به مواضع مربوطه داخل شود و همچنین اشخاصی که بدون اجازهٔ مأمورین یا مقامات ذی‌صلاح در حال نقشه‌برداری یا گرفتن فیلم یا عکسبرداری از استحکامات نظامی یا اماکن ممنوعه دستگیر شوند به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می‌شوند.

2-  ماده ۵۳۷ 

عکسبرداری از کارت شناسایی، اوراق هویت شخصی و مدارک دولتی و عمومی و سایر مدارک مشابه در صورتی که موجب اشتباه با اصل شود باید ممهور به مهر یا علامتی باشد که نشان دهد آن مدارک رونوشت یا عکس می‌باشد، در غیر این صورت عمل فوق جعل محسوب می‌شود و تهیه‌کنندگان این گونه مدارک و استفاده‌کنندگان از آن‌ها به جای اصلی عالماً عامداً، علاوه بر جبران خسارت به حبس از شش ماه تا دو سال و یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.

2- از جنبه اشاعه فرهنگ بازدید از اماکن تاریخی و موزه ها و آثار باستانی که در این راستا سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام به تعریف جایگاه و اهمیت فیلم و فیلمبرداری از این اماکن در آئین نامه های مربوطه نموده است.

فیلم:

فیلم بطور اخص مجموعه‌ای از قاب‌های تصاوير است که به سرعت و پشت سرهم نمایش داده می‌شوند و در تعريفي عام آن فيلم داستاني است شامل تصاوير متحرك كه بوسيله دوربین فيلمبرداري ضبط مي گردد و يا با استفاده از تكنيك هاي انيميشن و جلوه هاي ويژه خلق مي شود فیلم‌ها قابلیت سرگرم کردن، آموزش، روشنگری و الهام بخشیدن به مخاطبان را دارند. هر فیلم قابلیت جذب مخاطبان جهانی را دارد به‌خصوص اگر از تکنیک‌های دوبله و یا زیرنویس که گفتار را ترجمه می‌سازد، بهره جسته باشد. فيلم در حوزه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري با موضوع‌هاي مختلف و در گستره ميراث ملموس و غيرملموس قابل ارايه مي‌باشد برنامه هاي اداره توليدات فرهنگي در حوزه فيلم به شرح ذيل مي باشد:

الف- به تصوير كشيدن قابليت هاي ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري و ميراث معنوي با تعيين مصاديق و اولويت ها.

ب‌- فرهنگ سازي به منظور حفظ آثار با ارزش، فرهنگ سنتي، قومي، ملي در قالب فيلم و پخش آن كه منجر به گسترش توريسم، جذب جهانگرد مي گردد.

ج‌- حاكميت نگاه كارشناسي در ادارات تابعه با مشاركت نظام‌مند نخبگان، انديشمندان ، نوآوران، انجمن هاي تخصصي و حرفه‌اي در تصميم سازي ها.

د‌- شناسايي و حمايت از هنرمندان نخبه در عرصه فيلمسازي مرتبط با وظايف و اهداف سازمان.
غني سازي و تجهيز آرشيو جهت استفاده بهينه از توليدات تصويري.

و‌- سياستگزاري ،برنامه ريزي به منظور كاهش تصدي گري دولتي.

ي‌- عامل بارسانه ها، سازمان هاي مرتبط با امور فيلمسازي و استفاده از ظرفيت ها و تدوين راهكارهاي زيربنايي و ابلاغ آن به علاقمندان در امر فيلمسازي.

مجموعه فعاليت هاي اداره توليدات فرهنگي در حوزه فيلم در شاخه هاي: فيلم مستند(كوتاه،نيمه بلند،بلند) كليپ(نماآهنگ)، تيزر(پيام تبليغي)، انيميشن(پويانمايي) و... مي باشد.

فیلم مستند چیست؟ نوعي اثر سينمايي است كه از طريق ارايه تصوير در صدد بازگويي يا معرفي يك حقيقت يا واقعيت بر پايه برخي مدارك موجود است بعبارت ديگر فيلم مستند تفسير خلاقانه واقعيت است،  به منظور افزايش شناخت مخاطبان از فرهنگ ،تاريخ،جامعه و تمدن بشري  و نقش موثر آن در تحكيم هويت ملي به مدد نيروي خلاقيت  و نوآوري هاي سازمان. قطعا ساخت فيلم هاي مستند از آثار ايران زمين  علاوه بر يك آرشيو مناسب مي تواند زمينه هاي تبليغي فراواني را در خارج از مرزهاي جغرافيايي ما فراهم سازد. توليد فيلم و همكاري و مشاركت با مستندسازان و سينماگران كشورمان قطعا مي تواند به منزله صدور تصويري از ميراث و تمدن كهن به اقصي نقاط دنيا باشد. فيلم هاي مستند براساس معيار زماني به سه قسمت كوتاه( كمتر از 30 دقيقه)،نيمه بلند(30 تا 60 دقيقه) و بلند(بالاي 60 دقيقه) تقسيم مي شود .تيزر(پیام های تبلیغی ):  نوعي فيلمي كوتاه كه در مدت زمان 30 الي 60 ثانيه پيام تبليغي را با زبان تصاوير به مخاطب القاء مي كند.

كليپ (نماهنگ): نوعی فیلم كوتاه همراه با موسيقي كه به معرفي ابنيه، اماكن، آثار، اهداف، دستاورد،اقدامات و... با زبان تصوير در مدت زماني 4 الي 7 دقيقه براي مخاطب عام و خاص بیان شود
پويانمايي(انيميشن): پویانمایی (به انگلیسی: Animation) هنر حركت بخشيدن به اشياي بيجان . حرکت روان تصاویر متحرک در انیمشین‌ها، ناشی از یک خطای دید است که به دلیل پدیدهٔ ماندگاری تصاویر پدید می‌آید. قالب های مختلف انیمیشن : انيميشن دو بعدی-  انيميشن سه بعدی ( اجسام يا عروسک ها و...) -  تکنيک های تلفيقی ( زنده انيميشن و ....) -  انيميشن کامپيوتری.).

***

 در تایید جنبه اول فیلمبرداری و عکسبرداری از این اماکن به انتقاداتی که به نحوه فیلمبرداری حرفه ای از اماکن تاریخی در شرایط حاضر از زبان یک استاد دانشگاه در رسانه های مجازی گردیده است می پردازیم.

اطلاعات كلیشه‌یی در برنامه‌های مستند ارائه می‌شوند .

.به اعتقاد یك كارشناس ارشد مرمت بناهای تاریخی، یكی از بهترین روش‌های معرفی آثار فرهنگی و تاریخی به مردم، استفاده از صدا‌وسیماست. حمید مظاهری تهرانی در گفت‌وگو با ایسنا، با تأكید بر این‌كه هیچ رسانه‌ای مانند صدا‌وسیما نمی‌تواند آثار تاریخی و فرهنگی یك كشور را به مردم معرفی كند، اظهار داشت: هیچ شكی نیست كه رسانه‌ی صدا‌وسیما تأثیر مثبتی بر معرفی آثار تاریخی و فرهنگی به مردم دارد. وی با اشاره به چگونگی معرفی آثار تاریخی توسط صداوسیما، بیان كرد: برای این كار، مستقر شدن گروه‌های فیلم‌برداری در مكان‌های تاریخی لازم است؛ ولی مشكلی در این میان مطرح می‌شود‌ كه استقرار این گروه‌ها چه آسیبی به آثار تاریخی وارد می‌كند؟

بیش‌تر گروه‌های فیلم‌برداری نحوه‌ی درست برخورد با اثر تاریخی را نمی‌دانند او توضیح داد: نحوه‌ی فیلم‌سازی برای یك سریال یا مجموعه‌ی تلویزیونی در ساختمان‌های آپارتمانی با ساختن یك مستند و مجموعه‌ی تلویزیونی در یك اثر تاریخی بسیار متفاوت است. به‌طور قطع، برای پروژه‌های سنگین تاریخی كه عوامل آن مدت طولانی باید در یك بنا مستقر باشند، بهتر است، این كار انجام نشود، چون آثار تاریخی توان این را ندارند كه مدت زیادی پروژه‌هایی از این قبیل در آن‌ها انجام شوند. این كار به این آثار آسیب وارد می‌كند. وی ادامه داد: معرفی آثار تاریخی و استفاده از آن‌ها توسط صداوسیما مشكل‌ساز نیست، بلكه مشكل زمانی ایجاد می‌شود كه نحوه‌ی برخورد گروه‌های فیلم‌برداری و تصویر‌برداری و مستند‌سازی با یك اثر تاریخی، تعریف درستی نداشته باشد. او گفت: بیش‌تر گروه‌های فیلم‌برداری و كسانی كه برای ساخت یك مستند یا مجموعه‌ی داستانی به یك اثر تاریخی وارد می‌شوند، شناخت درستی از آن اثر ندارند و نحوه‌ی درست برخورد ‌كردن با آن را نمی‌دانند. به همین دلیل، در بسیاری از مواقع با آسیب‌هایی مواجه می‌شویم كه قابل جبران نیستند.
این مدرس دانشگاه اظهار كرد: اگر در ساخت یك فیلم، امكان گرفتن یك پلان یا چند برداشت وجود داشته باشد، در یك اثر تاریخی مانند چهل‌ستون اصفهان یا بقعه‌ای صفوی، اگر در هنگام فیلم‌برداری به بدنه‌ها یا قسمت‌هایی از بنا آسیبی وارد شود، دیگر آن بخش‌ها قابل بازسازی نیستند.

مظاهری اضافه كرد: بیش‌تر فیلم‌سازانی كه به اثری تاریخی وارد می‌شوند، پیش از این‌كه برای آن اثر، احترام قائل شوند، برای كار و هنر خود اولویت قائل می‌شوند و این درست همان نقطه‌ای است كه آسیب‌ها آغاز می‌شوند.

تجهیزات فیلم‌سازی سرمنشأ وارد شدن آسیب به كالبد آثار تاریخی‌اند وی ادامه داد: متأسفانه تجهیزات و ادواتی كه در كار فیلم‌سازی استفاده می‌شوند، بخصوص در بخش‌هایی كه به نورپردازی مربوط می‌شوند، سرمنشأ وارد شدن بسیاری از آسیب‌های جدی به كالبد آثار تاریخی‌اند. او با اشاره به وجود ابزار تصویر‌برداری و نورپردازی در فیلم‌ها و سریال‌ها مانند باریكودا كه به‌صورت سقفی و از دو طرف به دیوار متصل می‌شود، این وسیله را یکی از آسیب‌زننده‌ترین وسایلی دانست كه در مکان‌های فیلم‌برداری‌ برای نورپردازی استفاده می‌شود. این مدرس دانشگاه با بیان این‌که این وسیله به تكیه‌گاه نیاز دارد، افزود: معمولا بخش‌های زیر تكیه‌گاه به‌شدت آسیب می‌بینند و خراش برمی‌دارند. در این صورت، مرمت همان بخش به هزینه‌ی هنگفتی نیاز دارد و بسیار زمان‌بر است و خود مقدمه‌ای برای آغاز یكسری تخریب‌های بعدی می‌تواند باشد.

نور پروژكتورها به مجموعه‌های تاریخی آسیب می‌زند وی با اشاره به شدت نور پروژكتورهایی كه بین 800 تا 1000 وات یا بالاتر در مکان‌های تاریخی نور ایجاد می‌کنند، گفت: این مقدار نور سبب آسیب دیدن مجموعه‌های تاریخی می‌شود. این نور در كوتاه‌مدت و بلند‌مدت لطمه‌های زیادی را به تزیینات، بخصوص آثار نقاشی و همه‌ی تزییناتی كه در آن‌ها رنگ یا رنگ‌دانه به‌كار رفته‌اند، می‌تواند وارد كند. او بیان كرد: در بسیاری از مواقع، گروه‌های فیلم‌سازی در طول ساخت یك برنامه‌ی تاریخی، در بنا مستقر می‌شوند كه این کار سبب ایجاد آسیب‌های انسانی به اثر خواهد شد. گروه‌های فیلم‌برداری به‌خاطر نداشتن اطلاع ‌و كمبود حساسیت نسبت به آثار تاریخی، گاهی سبب ایجاد آسیب در اثر تاریخی می‌شوند. مظاهری ادامه داد: به‌دنبال فراهم كردن امكانات و تجهیزات فنی، از آنجا که همه‌ی هم‌وغم گروه‌های فیلم‌برداری ساخت فیلم به بهترین وجه، نور و كیفیت است، گاهی در این میان، كالبد اثر تاریخی به‌دلیل نورپردازی‌ها و لطمه‌های انسانی آسیب می‌بینند.

وی با تأكید بر این موضوع كه بیش‌تر تزیینات مانند پنجره‌های گره‌چینی با شیشه‌های رنگی و تزیینات گچ‌بری در آثار تاریخی بسیار ظریف و شكننده‌اند و به‌شدت در مقابل ضربه حساس‌اند، اظهار داشت: برخورد‌های خشن و حساب‌نشده‌ای كه گاهی گروه‌های فنی فیلم‌برداری با آثار تاریخی انجام می‌دهند، در بیش‌تر موارد برای آثار به‌شدت خطرسازند.

برای اجرای پروژه‌های بلند‌مدت به هیچ عنوان نباید از آثار تاریخی استفاده كرد مظاهری معرفی آثار تاریخی را از طریق صدا‌وسیما یكی از بهترین روش‌های ممكن برای شناساندن این آثار به مردم دانست و گفت: در كنار این کار باید راه‌كاری پیدا كنیم كه ورود این گروه‌ها به آثار تاریخی با كم‌ترین خسارت‌ها انجام شود. به اعتقاد او، در گام نخست برای اجرای پروژه‌های بلند‌مدت، به هیچ عنوان نباید از آثار تاریخی استفاده كرد. اگر قرار است، یك پروژه‌ی بلندمدت برای اثر تاریخی ساخته شود، توصیه می‌كنم كه دست كم بخشی از كار را با ساخت دكور جبران كنند تا اقامت گروه‌های فیلم‌برداری در یك اثر تاریخی طولانی نشود. بد نیست، نوعی تقسیم‌بندی زمانی و مكانی انجام شود و بخش‌هایی از كار به‌شكل دكور ساخته شود. هم‌چنین ساخت دكور، امكانات بیش‌تری را برای فیلم‌برداری به گروه‌ها می‌دهد تا فرآیندهای فنی را به شكلی كه همه‌ی پلان‌ها، برداشت‌ها و سكانس‌ها لازم دارند، در یك اثر تاریخی انجام دهند.

كلاس‌های توجیهی برای گروه‌های فیلم‌برداری در آثار تاریخی برگزار شوند وی بیان كرد: بهتر است، در مكان تاریخی كه قرار است، یك مجموعه‌ی تلویزیونی در آن ساخته شود، پیش از آغاز كار، یكسری كلاس‌های توجیهی برای گروه‌های فیلم‌برداری برگزار شوند تا آن‌ها با آسیب‌هایی كه تجهیزات این كار ممكن است، به آثار تاریخی وارد كنند، آشنا شوند و از این طریق بیش‌تر مراقب آن مكان تاریخی باشند. این مدرس دانشگاه با تأكید بر مؤثر بودن آموزش به گروه‌های فیلم‌برداری پیش از آغاز كار گروهی، اظهار داشت: حقیقتا تاكنون این كار انجام نشده است. نحوه‌ی برخورد گروه فیلم‌ساز در یك آپارتمان نباید با نحوه‌ی برخورد همان گروه در یك اثر تاریخی یكسان باشد. گروه‌های فیلم‌بردار باید بدانند كه با آثار تاریخی باید بسیار با ملاحظه‌تر برخورد كنند و در استفاده از تجهیزات‌شان محتاط تر باشند.

وی به خبرنگار ایسنا گفت: برای كارهای نورپردازی و تصویربرداری در آثار تاریخی، بهتر است تجهیزات ویژه‌ای در نظر گرفته شوند. به‌عنوان مثال، برای انجام نورپردازی می‌توان از فیلترهایی استفاده كرد كه به بدنه‌ها و تزیینات یك بنای تاریخی، آسیب كم‌تری برسانند یا زمانی كه می‌خواهند، نورپردازی سقفی انجام دهند، پیش از آن باید ابزار خود را به جایی تكیه دهند كه ترجیحا به بدنه‌ی سازه تكیه داده نشود یا اگر تكیه دادند، آن‌قدر با احتیاط رفتار كنند كه هیچ آسیبی متوجه اثر نشود. این كارشناس ارشد مرمت آثار تاریخی ادامه داد: شاید بد نباشد به مرور، گروه‌هایی كه به‌صورت حرفه‌یی در آثار تاریخی كار می‌كنند، تجهیزات‌شان با امكانات و حساسیت‌های آن اثر تاریخی هماهنگ شود، تا كم‌ترین میزان خسارت به آثار وارد شود. از سوی دیگر، خود گروه نیز مهم است؛ تهیه‌كننده‌ی یك مجموعه باید گروه خود را برای كار در این‌گونه مكان‌ها كاملا توجیه كند تا این گروه در مدتی كه در اثر تاریخی اقامت دارد، یكسری ملاحظات را رعایت كند.
به اعتقاد او، حركت‌های بیش از اندازه حتا در ریل‌گذاری‌ها یا تراولینگ، از حركت‌هایی هستند كه به یك اثر تاریخی آسیب زیادی می‌توانند وارد كنند.

این مستندساز افزود: در بسیاری موارد، معمولا كف اثر تاریخی به‌شدت آسیب می‌بیند، چون گاهی وزن سنگین تراولینگ، دوربین و تجهیزات همراه آن به نقطه‌ای می‌رسد كه آن مكان تاریخی استقامت لازم را برای تحمل وزن آن‌ها ندارد. به همین دلیل ممكن است، سست شود و به مرور روبه تخریب برود.

مستندسازی با موضوع آثار تاریخی سطحی شده است مظاهری درباره‌ی ساخت مستندهای خوب و مناسب در زمینه‌ی معرفی آثار تاریخی، اظهار داشت: این برنامه‌ها در صداوسیما بسیار كم ساخته می‌شوند. گروه‌های فیلم‌سازی به‌شدت كار می‌كنند تا تعداد مستندهای بیش‌تری از تلویزیون پخش شود؛ ولی به‌لحاظ ساختار مستندی، این برنامه‌ها قوی نیستند و فكر نمی‌كنم، در معرفی مناسب آثار تاریخی تاكنون موفق شده باشند. وی با تأكید بر این‌كه اكنون مستندسازی با موضوع آثار تاریخی سطحی شده است، بیان كرد: در این برنامه‌ها صرفا به یك‌سری نماهای عمومی، جزییات و توضیحات فنی كه شخص گوینده در این مستندها به آن‌ها اشاره می‌كند، اكتفا می‌كنند كه این كلیشه‌یی‌ترین نوع ساخت مستند از یك اثر تاریخی است. او گفت: اكنون صداوسیما برنامه‌های مستند زیادی پخش می‌كند. در این میان، شبكه‌ی چهار نسبت به دیگر كانال‌ها كیفیت بهتری دارد. شبكه‌های استانی نیز به‌شدت درحال ساخت این‌گونه برنامه‌ها هستند.

گروه‌های مستندساز اشراف كامل بر آثار تاریخی ندارند .

مظاهری ادامه داد: ما مشكلی برای ساخت مستندهای تاریخی و معرفی آن‌ها نداریم، مسأله این است كه آنچه ساخته می‌شود، از كیفیت لازم برخوردار نیست و متأسفانه گروه‌های مستندساز ما اشراف كامل بر آثار تاریخی ندارند. در واقع، مشاوران مناسبی كنار آن‌ها نیستند تا كاری را كه باید، به بهترین نحو انجام دهند. در نهایت، مستندی كلیشه‌یی ساخته می‌شود كه اطلاعات آن با اطلاعاتی كه لیدرتورها در اختیار گردشگران قرار می‌دهند، یكسان است. به اعتقاد او، در آثار تاریخی جزییات جذابی وجود دارند كه در مستندها به آن‌ها پرداخته نمی‌شود. شاید زمان آن رسیده باشد كه به‌عنوان مثال، درباره‌ی عالی‌قاپو اصفهان به جزییات دیگری مانند جزییات فنی وارد شویم. اشكالی به فیلم‌سازان وارد نیست، چون احتمالا تخصص این كار را ندارند؛ ولی اگر مستندها پشتوانه‌ی پژوهشی قوی داشته باشند، می‌توانند بسیار جذاب‌تر باشند. در عین حال، فیلم‌سازانی كه به مرور درحال ساخت مستندی حرفه‌یی هستند، كار موفق‌تری به انجام می‌رسانند. این كارشناس ارشد مرمت آثار تاریخی با اشاره به وجود مستندسازان حرفه‌یی كه فقط درباره‌ی آثار تاریخی كار می‌كنند، گفت: بخش‌هایی از كار كه توسط مستندسازان حرفه‌یی ساخته می‌شوند، قدرت بیان بهتری دارند.

اطلاعات كلیشه‌یی در برنامه‌های مستند ارائه می‌شوند.

 مظاهری بیان كرد: مشكل صداوسیما این است كه فیلم‌ها و مستندهای ساخته‌شده، جذابیت لازم را ندارند كه تماشاگر را به‌دنبال خود بكشانند تا بتوانند اطلاعات لازم را منتقل كنند. هم‌چنین اطلاعاتی كه ارائه می‌شوند، دقیق نیستند و اطلاعاتی كلیشه‌یی‌اند كه باز هم به علت كافی نبودن دانش فیلم‌ساز درباره‌ی آثار تاریخی است. وی اضافه كرد: وجود مشاوران حرفه‌یی كه آثار تاریخی را می‌شناسند و كسانی كه می‌توانند به‌طور دقیق كار كنند، بسیار مهم است. به عبارتی دیگر، زمان آن رسیده است كه ما از معرفی كلیات آثار تاریخی به جزییاتی مانند معماری، مسائل فنی، دوره‌شناسی یا بحث‌های تاریخی وارد شویم.

جای معرفی آثار تاریخی به كودكان و نوجوانان در صداوسیما بسیار خالی است.

 او هم‌چنین ساخت برنامه‌هایی را با هدف معرفی آثار تاریخی به گروه‌های سنی كودك و نوجوان، یكی دیگر از كارهایی دانست كه لزوم انجام آن در ایران بسیار حس می‌شود و تأكید كرد: مستندهایی كه برای این سن ساخته می‌شوند، بسیار كم هستند و آن‌هایی نیز كه ساخته شده‌اند، جذابیت لازم را ندارند. بیش‌تر كودكان و نوجوانان در یك اثر تاریخی به‌دنبال یكسری راز و رمز می‌گردند و دوست دارند، برای توضیح وضعیت یك اثر تاریخی، داستانی بیان شود. اكنون در این برنامه‌ها، داستان‌ها بسیار كم‌تر گفته می‌شوند. با انجام این كار، یك اثر تاریخی برای قشر كودك و نوجوان جذاب‌تر می‌شود و آن‌ها علاقه‌ی بیش‌تری برای توجه به آن پیدا می‌كنند. وی افزود: من جای این قضیه را در كارهای صداوسیما بسیار خالی می‌بینم و معتقدم ساخته شدن برنامه‌هایی كه به معرفی آثار تاریخی می‌پردازند، برای كودكان و نوجوانان مهم‌تر از آن‌هایی است كه برای بزرگ‌سالان ساخته می‌شوند، چون بزرگ‌سالان به یك شرایط ایستایی رسیده‌اند، ولی كودكان و نوجوانان نیاز دارند، به این قضیه علاقه‌مند شوند.

***

اما ازجنبه دوم که بر تایید و تاکید فیلمبرداری از این اماکن تاکید دارد به ذکر شواهدی از دنیای مجازی اشاره می کنیم.

تصاویری از تکه سفالهایی که هنگام بازدید محلی به همراه شورای محترم روستای خمس خلخال در منطقه یافت شده است .

 دكتر اسماعيل نيا در خاتمه سخنان خود مي گويد:

اهالی با فرهنگ خمس برای اولین بار در منطقه است که برای حفاظت از آثار باستانی نیاکان خود اقدام کرده اند تا آنها را از تاراج قاچاقچیان نجات دهند، امید است که دولت اعتدال به این فرهنگ دوستی اهالی خمس جواب مثبت داده و با فرستادن متخصصین از ادارۀ میراث فرهنگی مرکز، این مناطق مهم باستانی را تحت حفاظت قرار داده و  پارک - موزه باستان شناسی اعلام کند. واقعیت این است که این حساسیت اهالی با فرهنگ خمس باید الگویی برای تمام افراد جامعه باشد که در حفاظت از آثار باستانی ، خود را مسئول احساس کنند، چون ادارۀ میراث فرهنگی به علت کمبود کارمند نمی تواند در همه جای خلخال حضور داشته باشد و حفاظت از آثار فرهنگی و همچنین محیط زیست وظیفۀ تک تک اعضای جامعۀ ماست.

 توجه شما را به ديدن تصاويري از اين آثار و زشتي هاي كار قاچاقچيان جلب مي كنيم:

تصاويری از گورستان منطقه كلكين:

منابع:

http://ichto.ir/Default.aspx?tabid=854

http://91.98.46.102:8085/

http://khalkhalim.com/index.php?option=com_content&view=article&id=17076:1392-09-13-11-51-16&catid=1:latest-news&Itemid=150